Şirketimiz: Marmara Ev Aletleri A.Ş.

İlk iş günün

Pazartesi sabahı, saat 08.00. Manisa Organize Sanayi Bölgesi'ndeki fabrikanın turnikesinden ilk kez geçiyorsun. Yeni işin: Marmara Ev Aletleri A.Ş.'nin tedarik zinciri ekibinde SAP kullanıcısı olmak. İnsan kaynakları kartını verdi, bilgi işlem SAP kullanıcını açtı. Şimdi sıra şirketi tanımakta.

Marmara Ev Aletleri, Manisa'da kurulu ve yalnızca çamaşır makinesi üreten orta ölçekli bir firma. Haftada yaklaşık 230 makine üretiyor; Türkiye'nin dört bir yanındaki bayilere ve Bulgaristan'daki bir distribütöre satıyor. Şirket SAP S/4HANA'ya yaklaşık on hafta önce geçti. O günden bu yana yapılan tüm satınalma, üretim ve sevkiyat işlemleri sistemde kayıtlı.

Ne üretiyoruz?

Ürün gamımız üç modelden oluşur. SAP'de satılan bitmiş ürünlere mamul (finished product, FERT) denir.

Standart maliyet (standard price), bir makineyi üretmenin bize planlanan maliyetidir; depodaki makineler bu fiyatla değerlenir. Liste fiyatı ise bayilere satış fiyatıdır. Her modelde aradaki fark, satış fiyatının yaklaşık üçte biri kadardır. Her makinenin bir seri numarası vardır; böylece garanti başvurusunda hangi makinenin ne zaman üretildiği izlenebilir.

Fabrikada sadece makine yok elbette. Malzeme numaralarımızın ön eki, malzemenin ne olduğunu hemen anlatır:

Bir makinenin fabrikadaki yolculuğu

Fabrika iki bölümden oluşur: yarı mamullerin yapıldığı ön imalat ve makinenin birleştirildiği montaj. Her istasyon SAP'de bir iş yeri (work center) olarak tanımlıdır.

Gövde, PRES01'de DKP sacdan kesilip bükülür, BOYA01'de beyaz toz boyayla boyanır. TMBR01'de paslanmaz sacdan tambur yapılır. KAZAN01'de iki plastik kazan yarım kabuğu, tambur, rulmanlar, keçe, kasnak, rezistans ve beton karşı ağırlıklar birleştirilir; lomboz kapak da bu hücrede monte edilir. PANEL01'de elektronik kart plastik ön panele takılır.

Ana montajda iki hat var: MONT01 7 ve 8 kg'lık modelleri, MONT02 inverter modeli WM-9000'i monte eder. Her makine TEST01'de su kaçak, elektrik güvenliği ve program testinden geçer; testi geçemeyen birkaç makine zaman zaman hurdaya ayrılır. Son durak PAKET01: koli, strafor, streç film ve kılavuz. Ana montaj ve paketlemenin sorumlusu Emre Polat, test istasyonunun sorumlusu Gökhan Tekin'dir.

Ürün ağacı: bir makine neden yapılır?

Bir makinenin hangi parçalardan oluştuğunu ürün ağacı (bill of materials, BOM) anlatır. Bizim ürün ağaçlarımız çok seviyelidir: mamulün içinde yarı mamul, onun içinde başka bir yarı mamul ve en altta hammadde vardır. WM-7000'in bir kolunu izleyelim:

• WM-7000 Çamaşır Makinesi 7 kg (1 adet)
  • HB-KAZAN-7 Kazan Montajı 7 kg (1 adet)
    • HB-TAMBUR-7 Tambur Montajı 7 kg (1 adet)
      • RM-SAC-PASL Paslanmaz Sac 0,4 mm (4,2 kg)
      • RM-VIDA-M5 Vida (6 adet)
    • Plastik kazan yarım kabuğu (2), iki rulman, keçe, kasnak, rezistans, beton karşı ağırlık (2), vida (24)
  • HB-PANEL-STD, HB-GOVDE, HB-KAPAK (birer adet)
  • RM-MOTOR-UNI Üniversal motor, pompa, amortisör (2), yay (2), kablo demeti, hortumlar, valf, deterjan çekmecesi, kapak körüğü, ayar ayağı (4), vida (36)
  • Ambalaj: koli, strafor seti, 0,4 kg streç film, kılavuz

Küçük bir merak sorusu: tüm seviyeler toplandığında bir makinede tam 72 vida var. Haftada 230 makine, 16 binden fazla vida demek. 8 ve 9 kg'lık modeller ise aynı kazanı (HB-KAZAN-9) kullanır; ortak parça kullanımı planlamayı da satınalmayı da kolaylaştırır.

Tedarikçilerimiz

Sistemde 17300001 ile 17300015 arasında numaralanmış 15 tedarikçi var. En önemlileri:

İki ithalatçıya dikkat: WM-9000'in motoru Almanya'dan, kontrol kartı İtalya'dan gelir. Fiyatlar euro cinsindendir (motor 63,50 EUR, kart 37,80 EUR), teslim süreleri 25 ve 28 gündür. Uzun teslim süresi ve kur riski, inverter modelin planlamasını en hassas iş yapar. Yerli tedarikçilerle genellikle 30 veya 60 gün vadeyle çalışırız.

Müşterilerimiz

Sekiz müşterimiz var (17100001–17100008). En büyüğü, haftada ortalama 70 makine alan İstanbul'daki TeknoDünya Mağazacılık A.Ş.'dir. Ankara, Bursa, Antalya, Trabzon ve Gaziantep'te bayilerimiz; İzmir'de yalnızca inverter modeli alan bir otel ekipmanları firması var. Tek ihracat müşterimiz Sofya'daki Balkan Home Appliances d.o.o.; haftada yaklaşık 34 adet WM-8000 ve WM-9000 alır ve euro ile faturalanır. Bazı büyük bayiler makinelerin yanında altlık ve uzatma hortumu gibi aksesuarlar da alır.

Depolarımız

PSA, "production supply area" yani üretim besleme alanı demektir. Simülatördeki malzemeler şimdilik yalnızca Manisa tesisi (1100) için tanımlı; bunun ne anlama geldiğini bir sonraki derste, organizasyon yapısını konuşurken göreceğiz.

Bir haftanın ritmi

Simülatörde son on haftanın geçmişi hazır: yaklaşık 80 satınalma siparişi, 500 civarında malzeme belgesi, 120'yi aşkın fatura ve yine 120 kadar üretim siparişi. Bu belgeler gerçek bir fabrikadaki gibi tutarlı bir haftalık ritimle oluştu:

Belgelerde göreceğin kullanıcılar şirketteki iş arkadaşların:

Masanda bekleyen işler de var: bazı siparişlerin malı henüz gelmedi, bazı mal girişlerinin faturası bekleniyor. BAKIM.ONUR da iki gün önce pres hattının yıllık bakımı için bir yedek parça talebi açtı. Bu talebi MM modülünde siparişe dönüştüreceksin.