F4 değer yardımı ve raporlar

Kimse kod ezberlemez

SAP'de her şeyin bir kodu var: tedarikçiler sekiz haneli (17300003), malzemeler RM-MOTOR-UNI gibi, depo yerleri dört haneli (0001). Yüzlerce tedarikçisi ve on binlerce malzemesi olan bir şirkette bunları ezberlemek imkânsız. Çözüm, değer yardımı (value help, F4 help).

Değer yardımı olan bir alanın sağ ucunda küçük bir liste simgesi bulunur; fareyle üzerine gelince "Değer yardımı (F4)" yazar. İmleç alandayken F4 tuşuna basmak ya da bu simgeye tıklamak aynı pencereyi açar.

F4 penceresi nasıl çalışır?

1. İmleci bir alana koy (ör. ME2N'deki Satıcı alanı) ve F4'e bas.
2. "Değer yardımı: Satıcı" başlıklı bir pencere açılır. Üç sütun vardır: Anahtar (kod), Tanım ve Ek bilgi (ör. şehir ve para birimi). Sağ üstte kaç kayıt listelendiği yazar.
3. Üstteki arama kutusuna yazmaya başla. Liste sen yazdıkça daralır. Arama anahtarda, tanımda ve ek bilgide aynı anda yapılır; büyük-küçük harf fark etmez.
4. Seçmek için satıra tıkla ya da ok tuşlarıyla gelip Enter'a bas. Değer alana yazılır, çoğu alanda yanında tanımı da belirir.

Gerçek SAP'de F4 penceresi biraz daha kalabalıktır: farklı arama yardımı sekmeleri (arama terimine göre, tanıma göre gibi), kısıtlama alanları ve sonuç sayısı sınırı bulunur. Serbest metinle ararken çoğu zaman *bursa* gibi yıldız da kullanman gerekir. Mantık ise aynıdır.

Raporun iki yüzü: seçim ekranı ve liste

SAP'de rapor dediğimiz işlemler iki adımda çalışır:

1. Seçim ekranı (selection screen): Neyi görmek istediğini söylediğin kriterler. Boş bırakılan alan "kısıtlama yok, hepsi" demektir. Ne kadar çok kriter girersen liste o kadar kısa ve hızlı olur.
2. Sonuç listesi: Yürüt düğmesine ya da F8'e bastığında oluşan liste.

Listeden F3 ile döndüğünde seçim ekranı, girdiğin kriterlerle seni bekler; bir alanı değiştirip yeniden F8'e basabilirsin. Seçim ekranındayken F3'e basarsan işlemden çıkarsın.

Joker karakter: yıldız

MB52 ve MB51'deki malzeme alanının etiketinde "Malzeme (* joker)" yazar. Yıldız, "burada herhangi bir şey olabilir" demektir:

Yıldızın yeri önemlidir: RM* yalnızca RM ile başlayanları, *KAZAN* içinde KAZAN geçenleri bulur. Yıldızsız bir değer ise tam eşleşme arar; RM-MOTOR yazarsan hiçbir malzeme gelmez, çünkü tam olarak bu numarada bir malzeme yoktur. Gerçek SAP de aynı şekilde çalışır.

ALV: SAP'nin akıllı listesi

Raporların çoğu sonucu ALV (SAP List Viewer) adı verilen standart bir tabloda gösterir. Hangi raporu açarsan aç, aynı düğmeler aynı işi yapar:

Ayrıntıya indiğinde açılan ekran bir çağrılan ekrandır: başlık çubuğunda "çağrılan ekran · F3 ile geri dön" etiketi görünür. F3 seni listeye geri getirir; liste, sıralaman ve filtrenle birlikte olduğu gibi durur. Gerçek SAP'deki ALV'de bunlara ek olarak sütun değerine göre filtre, ara toplamlar ve kaydedilebilir liste düzenleri (layout) bulunur.

Uygulama 1: MB52 ile hammadde deposu

MB52 (Depo stokları listesi), depo yerlerindeki stokları ve değerlerini listeler. Hammadde deposunda neler olduğuna bakalım:

1. MB52 düğmesine tıkla ya da komut alanına MB52 yaz. "Veritabanı seçimi" grubunu görürsün.
2. Tesis alanında 1100 hazır gelir. Yine de imleci alana koyup F4'e bas: iki tesisimizi görürsün. 1100 Manisa Fabrika satırını seç.
3. İmleci Depo yeri alanına koy ve F4'e bas. Tesis 1100'ün beş depo yeri listelenir. 0001 Hammadde Deposu satırına tıkla. Alana 0001, yanına "Hammadde Deposu" yazılır.
4. Malzeme alanını boş bırak, yani tüm malzemeler. "Sıfır stokları gösterme" işaretli kalsın.
5. F8 ile yürüt. "Depo stokları" listesinde hammadde deposundaki her hammadde ve ambalaj malzemesi için serbest, kalite muayene ve bloke stok miktarlarını, ayrıca TL cinsinden değerini görürsün. En alttaki Σ Toplam satırı, hammadde deposunda bağlı duran toplam parayı gösterir.
6. Değer (TRY) sütun başlığına iki kez tıkla; liste büyükten küçüğe sıralanır. Depoda en çok parayı hangi malzeme bağlıyor?
7. "Listede ara" kutusuna rulman yaz; yalnızca rulmanlar kalır. Sonra kutuyu temizle.
8. Bir satıra çift tıkla: o malzemenin stok genel görünümü (MMBE) çağrılan ekran olarak açılır. Başlıktaki "çağrılan ekran" etiketi kaybolana kadar F3'e basarak MB52 listesine dön. Listedeyken bir kez daha F3'e bas: seçim ekranına dönersin ve kriterlerin yerinde durur.

Bonus: seçim ekranında depo yeri alanını boşalt, malzeme alanına RM-MOTOR* yaz ve F8'e bas. İki motorun hem hammadde deposundaki hem hat beslemedeki stoklarını tek listede görürsün.

Uygulama 2: ME2N ile bir tedarikçinin siparişleri

ME2N (Satınalma belgeleri – sipariş numarasına göre), siparişleri kalem kalem listeler. Bursa Elektromotor'un siparişlerine bakalım, ama numarasını ezberlemeden:

1. ME2N işlemini aç. "Seçim kriterleri" grubunu görürsün.
2. İmleci Satıcı alanına koy ve F4'e bas. "Değer yardımı: Satıcı" penceresinde tüm tedarikçiler listelenir.
3. Arama kutusuna bursa yaz. Tek satır kalır: 17300003 Bursa Elektromotor San. A.Ş. Enter'a bas. Alana 17300003 yazılır, yanında firmanın adı belirir.
4. Kapsam (seçim parametresi) grubunda "Tümü" seçili kalsın; tesis alanı 1100 olarak kalsın.
5. F8 ile yürüt. "Satınalma belgeleri" listesinde her satır bir sipariş kalemidir: malzeme (üniversal motor veya tahliye pompası), sipariş miktarı, net fiyat, teslim tarihi, teslim edilecek ve faturalanacak miktarlar.
6. "Listede ara" kutusuna MOTOR-UNI yaz, sonra Belge tarihi başlığına bir kez tıkla. Net fiyat sütununu yukarıdan aşağı izle: motor fiyatı haftalar içinde hafifçe artmış. Ana veri dersinde konuştuğumuz "belge, ana verinin o anki fotoğrafını taşır" kuralı tam olarak bu.
7. F3 ile seçim ekranına dön, WE101 – Teslim edilecek seçeneğini işaretle ve yeniden F8'e bas. Şimdi yalnızca malı henüz gelmemiş kalemler listelenir. Liste boş gelirse bu tedarikçinin bekleyen teslimatı yok demektir.
8. Mavi sipariş numaralarından birine tıkla: sipariş ME23N'de çağrılan ekran olarak açılır. F3 ile listeye dön.

Kapsam seçeneklerinin anlamı: Tümü bütün kalemleri, WE101 – Teslim edilecek malı henüz tamamen gelmemiş kalemleri, RE101 – Faturalanacak ise mal girişi yapılmış ama faturası henüz kaydedilmemiş kalemleri gösterir.