Stok görüntüleme ve raporlar

Bu derste

Stok tiplerini (serbest, kalite muayenesi, bloke) ve "siparişte" miktarını ayırt etmek
Doğru soruya doğru raporu seçmek: , , ,
ALV listelerinde sıralama, arama, toplam alma ve dışa aktarma yapmak
Bir malzemenin stok hikâyesini hareket belgelerinden okumak

Dört soru, dört rapor

Pazartesi sabahı üretim toplantısında herkes aynı ekrana bakar ama farklı sorular sorar. Montaj şefi "inverter motor yetecek mi?" der, depo sorumlusu "yedek parça deposunda ne kadar para yatıyor?" diye sorar, maliyet uzmanı "geçen hafta neden bu kadar cam hurdaya gitti?" diye merak eder, satınalmacı da "hangi siparişler hâlâ gelmedi?" diye bakar.

SAP'de her sorunun en kısa yolu farklı bir rapordur:

Soru	Rapor	Bakış açısı
Bu malzemeden nerede, ne kadar var?		Tek malzeme, tüm seviyeler
Bu depoda hangi malzemeler var, değeri ne?		Çok malzeme, anlık stok ve değer
Stok neden değişti, kim ne zaman ne yaptı?		Hareket geçmişi (malzeme belgeleri)
Ne sipariş ettik, ne gelmedi, ne faturalanmadı?		Satınalma belgeleri

İlk üçü stok tarafına, sonuncusu satınalma tarafına bakar. Birlikte kullanınca bir malzemenin geçmişini, bugününü ve yakın geleceğini görürsün.

Stok tipleri

Depodaki her adet malın bir stok tipi (stok tipi (stock type)) vardır. Stok tipi, o malın kullanılıp kullanılamayacağını söyler:

Stok tipi	İngilizcesi	Anlamı
Serbest kullanılabilir	Unrestricted-use	Üretimde, bakımda, satışta hemen kullanılabilir
Kalite muayenesi	Quality inspection	Kalite kontrol bekliyor; MRP'de görünür ama tüketilemez
Bloke	Blocked	Hasarlı veya şüpheli; kullanılamaz

MMBE'de bir sütun daha görürsün: Siparişte (açık PO). Bu bir stok tipi değildir. Henüz teslim alınmamış satınalma siparişi miktarıdır; mal fabrikaya girene kadar sayılmaz ama planlama için çok değerlidir.

Bilgi

Gerçek SAP'de bunlara ek olarak yoldaki stok, konsinye stok (satıcının malı bizim depomuzda) ve müşteri siparişine ayrılmış stok gibi özel stoklar da vardır. Simülatörümüz üç temel stok tipiyle çalışır.

MMBE: tek malzemenin röntgeni

(stok genel görünümü) bir malzemenin stoğunu ağaç şeklinde gösterir: tüm şirketler toplamı, şirket kodu 1000, tesis 1100, ardından depo yerleri. Seviyelerin başındaki oklarla dalları açıp kapatabilirsin.

Ekranda yalnızca iki alan var: Malzeme (zorunlu) ve Tesis (isteğe bağlı). Malzemeyi yazıp F8 ile çalıştırırsın.

Bir hammaddeyi açtığında genellikle iki depo yeri görürsün: 0001 Hammadde Deposu (mal girişleri buraya yapılır) ve 0002 Hat Besleme (PSA), yani montaj hattının yanındaki raflar. Üretim, bileşenleri 0002'den tüketir. Bu yüzden 0002'deki miktar gün içinde hızla erir, 0001 ise teslimatlarla dolar.

MB52: deponun fotoğrafı

(depo stokları listesi) çok sayıda malzemeyi tek listede gösterir ve her satır için stok değerini hesaplar. Seçim ekranında şu alanlar var:

*Malzeme ( joker)**: boş bırakırsan hepsi; RM-* yazarsan tüm hammaddeler.
Tesis (1100 dolu gelir) ve Depo yeri.
Malzeme türü: ör. ERSA (yedek parça) veya FERT (mamul).
Sıfır stokları gösterme kutusu: işaretliyse stoğu sıfır olan satırlar gizlenir.

F8 ile çalıştırınca bir ALV listesi (SAP'nin standart tablo görünümü) açılır. Bütün listelerde aynı araçlar vardır:

Ne yapmak istiyorsun?	Nasıl?
Sırala	Sütun başlığına tıkla (tekrar tıklarsan ters sıralar)
Filtrele	Üstteki Listede ara kutusuna yaz
Toplam al	Σ düğmesi (ör. Değer (TRY) sütununun toplamı)
Excel'e aktar	CSV düğmesi (elektronik tabloya aktar)
Ayrıntıya in	Satıra çift tıkla: MB52'de MMBE açılır

Örnek: Depo yeri 0005, malzeme türü ERSA ile çalıştır ve Σ'ya bas. Yedek parça deposunun toplam değerini tek bakışta görürsün.

MB51: hareketlerin defteri

MMBE ve MB52 "şu an ne var?" sorusunu cevaplar. "Bu stok nasıl bu hale geldi?" sorusunun cevabı ise 'dedir. Her mal hareketi bir malzeme belgesi (malzeme belgesi (material document)) üretir; MB51 bu belgelerin kalemlerini listeler.

Seçim ekranı iki gruptan oluşur:

Kalem verileri: Malzeme (* joker), Tesis, Depo yeri, Hareket türü (F4 ile listeden seçebilirsin).
Başlık verileri: Kayıt tarihi (başlangıç), Kayıt tarihi (bitiş) ve Kullanıcı.

Listede en yeni hareket en üsttedir. Sütunları okumayı öğren:

HT (hareket türü) hareketin ne olduğunu söyler: 101 mal girişi, 261 üretime çıkış, 311 depo yerleri arası transfer, 551 hurda... Fareyi HT değerinin üzerine getirirsen adı görünür.
Miktar girişlerde artı, çıkışlarda eksidir.
Referans hareketin kaynağını gösterir: satınalma siparişi, üretim siparişi, masraf yeri ya da müşteri.
Üstü çizili satırlar sonradan iptal edilmiş kalemlerdir.

Malzeme belgesi numarasına tıklarsan açılır; oradan da Muhasebe belgeleri… düğmesiyle muhasebe kaydına inebilirsin.

Filtreyle hikâye bul

Hareket türü alanına 551 yazıp çalıştır: montajda kırılan lomboz camlarının hurda kayıtlarını görürsün. Kullanıcı alanına BAKIM.ONUR yazarsan bakım ekibinin yaptığı tüm yedek parça çıkışları listelenir. Tarih aralığıyla birleştirince "geçen ay bakıma ne kadar hidrolik yağ gitti?" sorusunun cevabı birkaç saniyede çıkar.

Simülatör ve gerçek sistem

Bir 311 transferi MB51'de aynı belge ve kalem numarasıyla iki satır olarak görünür: gönderen depo yerinden eksi, alıcı depo yerine artı miktar. Toplam stok değişmediği için iki satırın tutarları birbirini sıfırlar. MB03'te ise aynı kalem tek satırda "0001 → 0002" biçiminde gösterilir.

ME2N ailesi: satınalma tarafı

Stok raporları geçmişe ve bugüne bakar. Yakın geleceği görmek için açık siparişlere bakman gerekir. Üç rapor aynı ekranı farklı başlangıç alanıyla açar:

Kod	Odak
	Sipariş numarasına göre
	Malzemeye göre
	Satıcıya göre

En önemli kısım Kapsam (seçim parametresi) bölümüdür:

Tümü: bütün sipariş kalemleri.
WE101 – Teslim edilecek: malı henüz tamamen gelmemiş kalemler. Satınalmacının günlük takip listesidir.
RE101 – Faturalanacak: malı gelmiş ama faturası girilmemiş kalemler. Muhasebenin GR/IR takibi buradan yapılır.

Sonuç listesinde "Teslim edilecek" ve "Faturalanacak" sütunları her kalem için açık miktarları gösterir. Sipariş numarasına tıklayınca açılır.

Uygulama: inverter motorun hikâyesi

RM-MOTOR-INV (Inverter BLDC Motor) en pahalı hammaddelerimizden biri ve Almanya'dan 25 günde geliyor. Durumunu inceleyelim.

aç. Malzeme alanına RM-MOTOR-INV yaz, Tesis alanına 1100 yaz ve F8'e bas.
0001 ve 0002 depo yerlerindeki serbest stoğa bak. Tesis satırındaki Siparişte (açık PO) sütununda büyük olasılıkla yolda olan bir sipariş göreceksin.
aç. Malzeme alanına RM-MOTOR-INV yaz ve F8'e bas.
Listede şu hareketleri bul: 561 (sistem geçişindeki açılış stoğu), 101 (Rheinmotor'dan mal girişleri), 311 (hammadde deposundan hat beslemeye transfer), 261 (üretim siparişlerine tüketim). Bir 101 satırının malzeme belgesine tıkla ve MB03'te Referans sütunundaki siparişi gör.
aç. WE101 – Teslim edilecek seçeneğini işaretle ve F8 ile çalıştır. Listede "Satıcı adı" sütununa göre sırala ya da Listede ara kutusuna Rheinmotor yaz.

Kendin yap

Stok ve hareket raporları

Motor stoğunu ve son hareketlerini incele.

MMBE ile RM-MOTOR-INV stoğunu görüntüle
MB51 ile RM-MOTOR-INV malzeme belgelerini listele
ME2N ile teslim edilecek siparişleri listele

Görevlerin kontrol edilmesi için giriş yap ya da davet koduyla kayıt ol.

Gerçek hayatta

Bir montaj hattının duruşu saatte onlarca makine kaybı demektir. Bu yüzden planlama uzmanları kritik ithal parçalar için her sabah üç kontrol yapar: MMBE'de serbest stok ve yoldaki miktar, MB51'de son haftanın tüketim hızı, ME2N'de gecikmiş teslimatlar. Gerçek sistemde geçmiş bir tarihteki stoğu görmek için MB5B de kullanılır; simülatörde bu rapor yok.

Akılda kalsın

Stok tipleri: serbest kullanılabilir, kalite muayenesi, bloke. 'Siparişte' stok değil, açık sipariş miktarıdır.
MMBE tek malzemenin stoğunu şirket, tesis ve depo yeri ağacında gösterir.
MB52 çok malzemenin anlık stoğunu ve değerini listeler; Σ ile toplam alınır.
MB51 malzeme belgelerini listeler: hareket türü, miktar işareti, referans ve iptal durumu stok hikâyesini anlatır.
ME2N/ME2M/ME2L açık siparişleri gösterir: WE101 teslim edilecek, RE101 faturalanacak kalemler.

Kendini test et